CÂY THUỐC NAM TRỊ BỆNH

      17
Tác giả: Phan DuyChuyên ngành: Y học tập cổ truyềnNhà xuất bản:Bộ Y tếNăm xuất bản:2014Trạng thái:Chờ xét duyệtQuyền truy tìm cập: xã hội

(Ban hành kèm theo quyết định số 4664/QĐ-BYT, ngày thứ 7 tháng 11 năm năm trước của bộ trưởng Bộ Y tế)

1. BẠC HÀ

Tên khác: Bạc hà nam, doạ nặm, chạ phiéc hom (Tày)

Tên khoa học: Mentha arvensis L.

Bạn đang xem: Cây thuốc nam trị bệnh

Họ: Bạc hà (Lamiaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận xung quanh đất

Công năng, chủ trị: Sơ phong, thanh nhiệt, thấu chẩn, sơ can, giải uất, giải độc. Chữa cảm mạo phong nhiệt, cảm cúm, ngạt mũi, nhức đầu, nhức mắt đỏ, ảnh hưởng sởi mọc, ngực sườn đầy tức.

Liều lượng, cách dùng: Ngày sử dụng 12 - 20g, hãm vào nước sôi 200 ml, cách 3h uống một lần.

*

 

2. BÁCH BỘ

Tên khác: Củ bố mươi, dây đẹt ác, hơ linh (Ba Na)

Tên khoa học: Stemona tuberosa Lour.

Họ: Bách cỗ (Stemonaceae)

Bộ phận dùng: Rễ

Công năng, chủ trị: Nhuận phế, chỉ ho, gần kề trùng. Chữa những chứng ho bắt đầu hoặc ho thọ ngày, viêm phế quản mạn tính, trị giun kim, ngứa, ghẻ lở.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày sử dụng 8 - 12g, nhan sắc uống, thụt hậu môn chữa bệnh giun kim, dùng

30 - 40g sắc đem nước rửa chữa bệnh ngứa, lở.

*

 

3. BẠCH ĐỒNG NỮ

Tên khác: Mò trắng, dò mâm xôi, Bấn trắng

Tên khoa học: Clerodendrum chinense (Osbeck.) Mabb var. simplex (Mold.) S. L. Chen

Họ: Cỏ roi chiến mã (Verbenaceae)

Bộ phận dùng: Rễ, lá, hoa

Công năng, công ty trị: Thanh nhiệt, giải độc, khu vực phong trừ thấp, tiêu viêm. Rễ cây trị gân xương đau nhức, mỏi lưng, mỏi gối, ghê nguyệt ko đều, viêm túi mật, đá quý da, vàng mắt. Dùng quanh đó ngâm rửa trĩ, lòi dom. Lá cây trị tăng ngày tiết áp, khí lỗi bạch đới, Lá dùng ngoài trị dấu thương, rửa ráy ghẻ, chốc đầu. Hoa sử dụng trị ngứa.

Liều lượng, bí quyết dùng: Rễ ngày dùng 12 - 16g, sắc đẹp uống. Sử dụng 1 kg cành lá, cọ sạch, đung nóng với nước 30 phút, lọc đem nước, nhỏ tuổi giọt liên tiếp lên vết thương hoặc ngâm dấu thương ngày 2 lần, các lần 1 giờ.

 

4. BẠCH HOA XÀ THIỆT THẢO

Tên khác: Cỏ lưỡi rắn hoa trắng

Tên khoa học: Hedyotis diffusa Willd.

Họ: Cà phê (Rubiaceae)

Bộ phận dùng: Toàn cây

Công năng, nhà trị: Thanh sức nóng giải độc, lợi niệu thông lâm, tiêu ung tán kết. Trị phế nhiệt, hen suyễn, viêm họng, viêm Amydal, viêm đường tiết niệu, viêm đại tràng (trường ung). Dùng ngoại trừ chữa lốt thương, rắn cắn, côn trùng nhỏ đốt.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày sử dụng 15 - 60g (khô) dung nhan uống. Dùng ngoài, giã nát đắp trên chỗ.

 

*

5. BÁN HẠ NAM

Tên khác: Cây chóc, chóc chuột, nam giới tinh, cung cấp hạ tía thùy

Tên khoa học: Typhonium trilobatum (L.) Schott.

Họ: Ráy (Araceae).

Bộ phận dùng: Thân rễ. Khi sử dụng phải qua chế tao cẩn thận.

Công năng, công ty trị: Hóa đàm táo thấp, giáng nghịch chỉ nôn, giáng khí chỉ ho. Chữa nôn, buồn nôn, đầy trướng bụng, ho bao gồm đờm, ho lâu ngày. Dùng kế bên chữa ong đốt, rắn rết cắn.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày dùng 3 - 10g, nhan sắc uống. Hay phối hợp với các vị dung dịch khác.

Kiêng kỵ: Phụ phái nữ có thai sử dụng thận trọng.

*

 

6. BỐ CHÍNH SÂM

Tên khác: Nhân sâm Phú yên, Thổ hào sâm

Tên khoa học: Abelmoschus moschatus Medik. Ssp. tuberosus (Span) Borss.

Họ: Bông (Malvaceae).

Bộ phận dùng: Rễ. Rửa sạch, ngâm trong nước gạo một đêm, đồ gia dụng chín. Phơi khô, hoặc sấy khô.

Công năng, công ty trị: Bổ khí, ích huyết, sinh tân dịch, chỉ khát (giảm ho), trừ đờm. Chữa khung người suy nhược, yếu ăn, kém ngủ, thần khiếp suy nhược, hoa mắt chóng mặt, nhức dạ dầy, tiêu chảy, ho viêm họng, viêm truất phế quản, fan háo khát, táo khuyết bón.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày sử dụng 10 - 12g, dung nhan uống.

Kiêng kỵ: Nếu thể tạng hàn yêu cầu chích với gừng. Không dùng bình thường với Lê lô.

*

 

7. BỒ CÔNG ANH

Tên khác: Diếp dại, diếp trời, rau ý trung nhân cóc, rau củ mét, cây mũi mác

Tên khoa học: Lactuca indica L.

Họ: Cúc (Asteraceae)

Bộ phận dùng: Phần cùng bề mặt đất

Công năng, công ty trị: Thanh sức nóng giải độc, tiêu viêm tán kết. Chữa trị mụn nhọt lịch sự lở, tắc tia sữa, viêm tuyến vú, lan truyền trùng con đường tiết niệu.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày sử dụng 8 - 30 g (khô), 20 - 40g (cây tươi), ép mang nước uống hoặc nhan sắc uống. Đắp xung quanh trị nhọt nhọt, sưng vú, tắc tia sữa.

*

 

8. CÀ sợi LEO

Tên khác: Cà vạnh, Cà cườm, Cà quánh, Cà quýnh.

Tên khoa học: Solanum procumbens Lour.

Họ: Cà (Solanaceae).

Bộ phận dùng: Rễ (Thích gia căn), dây (Thích gia đằng).

Công năng, công ty trị: Tán phong trừ thấp, tiêu độc, bớt đau. Trị đau nhức gân xương, ho, ho gà, xơ gan, rắn cắn.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày 16 - 20g, nhan sắc uống.

*

 

9. CAM THẢO ĐẤT

Tên khác: Cam thảo nam, thổ cam thảo, dã cam thảo, r’gờm, t’rôm lạy (K’Ho)

Tên khoa học: Scoparia dulcis L.

Họ: Hoa mõm chó (Scrophulariaceae)

Bộ phận dùng: Cả cây

Công năng, công ty trị: Bổ tỳ, sinh tân, nhuận phế, thanh nhiệt, giải độc, lợi niệu. Trị sốt, ho, viêm họng, ban chẩn, phế nhiệt gây ho, rong kinh, đái túa đường.

Liều lượng, cách dùng: Ngày sử dụng 16 - 20g (dạng khô); 20 - 40g (cây tươi), sắc đẹp hoặc hãm uống.

*

 

10. CỎ MẦN TRẦU

Tên khác: Cỏ chỉ tía, thanh trọng tâm thảo, cao dag (Ba Na), hất t’rớ lạy (K’Ho)

Tên khoa học: Eleusine indica (L.) Geartn.

Họ: Lúa (Poaceae)

Bộ phận dùng: Cả cây

Công năng, chủ trị: Lương huyết, thanh nhiệt, hạ sốt, giải độc, có tác dụng mát gan, làm ra mồ hôi, lợi tiểu. Trị cảm nắng, sốt nóng, cao máu áp, viêm gan hoàng đảm, không thích hợp mẩn ngứa, tiểu khó, nước tiểu đỏ.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày sử dụng 12 - 16g (khô), 80 - 120g (cây tươi), đung nóng trong 15-20 phút, để nguội chắt rước nước uống.

*

 

11. CỎ NHỌ NỒI

Tên khác: Cỏ mực, Hạn liên thảo, lệ trường, phong trường, mạy mỏ rung lắc nà (Tày), nhả cha chát (Thái)

Tên khoa học: Eclipta prostrata (L.) L.

Họ: Cúc (Asteraceae)

Bộ phận dùng: Phần xung quanh đất

Công năng, chủ trị: Lương huyết, chỉ huyết, xẻ can thận, chữa các chứng tiết nhiệt, ho ra máu, mửa ra máu, đại tiện ra máu, đi tiểu ra máu, bị ra máu cam, chảy máu dưới da, băng huyết, rong huyết, râu tóc nhanh chóng bạc, răng lợi sưng đau.

Liều lượng, cách dùng: Ngày dùng 12 - 20g (khô), dung nhan uống; 30 - 50g (tươi), giã cầm lấy nước uống, buồn phiền đắp dấu thương. Rất có thể dùng phối hợp với các cây thuốc khác chữa hội chứng xuất huyết.

Lưu ý khi sử dụng: Không dùng cho những người có tỳ vị lỗi hàn, ỉa chảy, phân sống.

*

 

12. CỎ SỮA LÁ NHỎ

Tên khác: Vú sữa đất, thiên căn thảo, cẩm địa

Tên khoa học: Euphorbia thymifolia L.

Họ: Thầu dầu (Euphorbiaceae)

Bộ phận dùng: Cả cây

Công năng, chủ trị: Cầm máu, sút đau, tiêu độc, chỉ lỵ, thông sữa, lợi tiểu. Chữa trị lỵ trực khuẩn cùng lỵ amip nhất là đến trẻ em, chữa mụn nhọt, thiếu phụ băng huyết, đàn bà sau đẻ ít sữa hoặc tắc tia sữa.

Liều lượng, bí quyết dùng: Người lớn: ngày cần sử dụng 40 - 100g; trẻ em em: ngày dùng 10 - 20g, sắc uống, dùng 5 -7 ngày.

*

 

13. CỎ TRANH

Tên khác: Cỏ tranh răng, bạch mao căn, dia (K’Dong), độc nhất vô nhị địa (Gia Rai)

Tên khoa học: Imperata cylindrica (L.) Beauv.

Họ: Lúa (Poaceae)

Bộ phận dùng: Thân rễ

Công năng, công ty trị: Lương huyết, chỉ huyết, thanh nhiệt, lợi tiểu, sút đau. Chữa trị phiền khát, đi tiểu khó, tiểu ít, tè buốt, tè ra máu, ho ra máu, bị chảy máu cam bởi vì huyết nhiệt, phù thũng vì chưng viêm mong thận cấp, hoàng đản.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày dùng 9 - 30g (khô), 30 - 60g (tươi) thái nhỏ, sắc đẹp với 600 ml nước đến khi còn 200 ml phân chia 2 - 3 lần uống trong ngày.

*

 

14. CỎ XƯỚC

Tên khác: Hoài ngưu tất.

Tên khoa học: Achyranthes aspera L.

Họ: Rau dền (Amaranthaceae)

Bộ phận dùng: Rễ sẽ phơi khô hoặc sấy khô.

Công năng, chủ trị: Hoạt huyết, khứ ứ, ngã can thận táo bạo gân xương, lợi thủy thông lâm. Chữa trị đau nhức xương khớp, đau lưng, mỏi gối, chân tay co quắp, cơ bại, khiếp nguyệt ko đều, đi tiểu không thông, tè buốt, tè rắt.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày cần sử dụng 6 - 15g; 12 - 40g, dung nhan uống.

Kiêng kỵ: Phụ người vợ có thai, ỉa lỏng, di tinh.

*

 

15. CỐI XAY

Tên khác: Giàng xay, quýnh ma, ma bạn dạng thảo, kim hoa thảo

Tên khoa học: Abutilon indicum (L.) Sweet

Họ: Bông (Malvaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận xung quanh đất

Công năng, chủ trị: Giải biểu nhiệt, hoạt huyết, tiêu thũng. Chữa cảm sốt vì phong nhiệt, đau đầu, tai ù, tai điếc, sốt xoàn da, túng thiếu tiểu tiện, phù thũng, lở ngứa, dị ứng.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày dùng 8 - 12g (dạng khô), đôi mươi - 40g (cây tươi), nhan sắc uống.

 

*

16. CỐT KHÍ

Tên khác: Cốt khí củ

Tên khoa học: Reynoutria japonica Houtt.

Họ: Rau răm (Polygonaceae).

Bộ phận dùng: Rễ phơi tốt sấy khô.

Công năng, chủ trị: Khu phong trừ thấp, hoạt huyết, thông kinh, chỉ khái (giảm ho), hóa đờm, chỉ thống. Chữa đau nhức gân xương, té sưng đau ứ huyết, bế kinh, hoàng đản, ho những đờm, nhọt nhọt lở loét.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày cần sử dụng 9 - 15g, nhan sắc uống, dùng ngoài sắc mang nước để bôi, rửa, hoặc chế thành cao, bôi.

 

*

17. CÚC HOA

Tên khác: Kim cúc, hoàng cúc, dã cúc, cam cúc

Tên khoa học: Chrysanthemum indicum L.

Họ: Cúc (Asteraceae)

Bộ phận dùng: Cụm hoa

Công năng, chủ trị: Phát tán phong nhiệt, giải độc, minh mục. Chữa các chứng chóng mặt hoa mắt, chóng mặt, đau mắt đỏ, chảy các nước mắt, mờ mắt, huyết áp cao, nhọt nhọt, đinh độc.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày cần sử dụng 8 - 16g (dạng khô), sắc đẹp uống.

*

 

18. CÚC TẦN

Tên khác: Cây lức, trường đoản cú bi, phật phả (Tày)

Tên khoa học: Pluchea indica (L.) Less.

Họ: Cúc (Asteraceae).

Bộ phận dùng: Rễ, lá, cành.

Công năng, công ty trị: Phát tán phong nhiệt, tiêu độc, lợi tiểu, tiêu đàm. Chữa cảm mạo phong nhiệt, sốt không ra mồ hôi, phong thấp, tê bại, đau nhức xương khớp.

Liều lượng, cách dùng: Ngày cần sử dụng 8 - 16g, sắc uống.

*

 

19. DÀNH DÀNH

Tên khác: Chi tử

Tên khoa học: Gardenia jasminoides J. Ellis

Họ: Cà phê (Rubiaceae).

Bộ phận dùng: Quả vẫn phơi khô.

Công năng, nhà trị: Thanh nhiệt độ trừ phiền, lợi tiểu, lương huyết, chỉ huyết. Chữa trị sốt cao, người hoảng sợ khó ngủ, rubi da, tiểu tiện khó, vệ sinh ra máu, ra máu cam. Nôn ra máu, dùng ngoại trừ trị sưng đau vì sang chấn.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày dùng 6 - 12g, sắc uống.

*

 

20. DÂU TẰM

Tên khác: Dâu ta, tang

Tên khoa học: Morus alba L.

Họ: Dâu tằm (Moraceae)

Bộ phận dùng: Rễ, thân, lá, quả.

Công năng, nhà trị: Vỏ rễ dâu có chức năng thanh phế nhiệt độ bình suyễn, tiêu thũng, bớt ho, trừ đờm, hạ suyễn. Chữa phế nhiệt, ho suyễn, hen, ho ra máu, con nít ho gà, phù thũng, đầy bụng to, đi tiểu không thông; Lá dâu có công dụng tán phong thanh nhiệt, thanh can, sáng mắt. Chữa cảm mạo phong nhiệt, phế truất nhiệt, ho, viêm họng, nhức đầu, đôi mắt đỏ, tan nước mắt, đậu lào, phạt ban, cao máu áp, mất ngủ; Cành dâu có chức năng trừ phong thấp, lợi những khớp, thông khiếp hoạt lạc, tiêu viêm. Trị phong thấp đau nhức những đầu xương, cước khí, sưng lở, thuộc hạ co quắp.

Liều lượng, giải pháp dùng: Vỏ rễ: ngày dùng 6 - 12g (có thể sử dụng tới đôi mươi - 40g), sắc uống. Lá: ngày dùng 5 - 12g, sắc uống. Cành: ngày dùng: 9 - 15g (có thể dùng tới 40 - 60g), dung nhan uống.

*

 

21. ĐỊA HOÀNG

Tên khác: Sinh địa hoàng.

Tên khoa học: Rehmannia glutinosa (Gaertn.) Libosch.ex Steud.

Họ: Hoa mõm chó (Scrophulariaceae)

Bộ phận dùng: Rễ củ phơi xuất xắc sấy khô.

Công năng, chủ trị: Bổ âm, thanh nhiệt độ lương huyết, sinh tân dịch. Chữa âm hư, nóng về chiều, khát nước, thiếu thốn máu, hiện tượng suy nhược cơ thể, tân dịch khô, phiền hãng apple mất ngủ.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày sử dụng 8 - 16g, sắc uống.

*

 

22. ĐỊA LIỀN

Tên khác: Sơn nại, tam nại, thiền liền, sa khương

Tên khoa học: Kaempferia galanga L.

Họ: Gừng (Zingiberaceae)

Bộ phận dùng: Thân rễ (Rhizoma Kaempferiae) thái lát, phơi sấy khô, lá.

Công năng, nhà trị: Ôn trung, tán hàn, trừ thấp, tiêu thực. Chữa ngực bụng lạnh đau, tiêu chảy, ẩm thực ăn uống khó tiêu, nhức dạ dày, ói mửa, đau cùng xương khớp.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày cần sử dụng 4 - 8g, nhan sắc uống. Dùng ngoại trừ ngâm rượu để xoa bóp.

*

 

23. DIỆP HẠ CHÂU

Tên khác: Diệp hạ châu đắng, Cây chó đẻ răng cưa

Tên khoa học: Phyllanthus urinaria L.

Họ: Thầu dầu (Euphorbiaceae).

Bộ phận dùng: Phần trên mặt đất sấy hoặc phơi khô.

Công năng, chủ trị: Tiêu độc, ngay cạnh trùng, lợi mật, thanh can, tiêu viêm tán ứ, lợi thủy. Chữa viêm gan hoàng đảm, viêm họng, tắc sữa, gớm bế, viêm domain authority thần kinh, viêm thận, sỏi huyết niệu, nhọt nhọt, lở ngứa không tính da.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày cần sử dụng 8 - 20g, sắc đẹp uống.

*

 

24. ĐINH LĂNG

Tên khác: Cây gỏi cá, phái nam dương sâm

Tên khoa học: Polyscias fruticosa (L.) Harms

Họ: Nhân sâm (Araliaceae)

Bộ phận dùng: Rễ, thân, cành, lá.

Công năng, nhà trị: Bổ khí, tiêu thực, lợi sữa, tiêu viêm, giải độc. Rễ Đinh lăng chữa trị suy nhược cơ thể, bé yếu, mệt mỏi, ngủ ít, hấp thụ kém, thanh nữ sau đẻ ít sữa. Lá chữa trị cảm sốt, nhọt nhọt, giã đắp sưng tấy, sưng vú. Thân, cành chữa trị thấp khớp, nhức lưng.

Liều lượng, bí quyết dùng:

Rễ: Ngày cần sử dụng 3 - 6g, hãm, hoặc đun sôi trong 15 phút, phân tách 2 - 3 lần uống;

Lá tươi: ngày sử dụng 30 - 50g, giã đắp;

Thân, cành: ngày sử dụng 30 - 50g, sắc uống.

*
Cây đinh lăng

 

25. ĐƠN LÁ ĐỎ

Tên khác: Đơn đỏ, Đơn tía, Đơn khía cạnh trời.

Tên khoa học: Excoecaria cochichinensis Lour.

Họ: Thầu dầu (Euphorbiaceae). Cây được trồng làm thuốc, làm cảnh ở những địa phương nước ta.

Bộ phận dùng: Rễ, vỏ thân, lá.

Công năng, công ty trị: Thanh nhiệt độ giải độc, hoạt huyết, bớt đau, lợi tiểu. Chữa cảm sốt, đau và nhức xương khớp, tởm nguyệt ko đều, áp xe cộ vú, dị ứng, nhọt nhọt, lở ngứa, đi tả lâu ngày.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày cần sử dụng 6 - 12g, dung nhan uống.

*

 

26. DỪA CẠN

Tên khác: Hải Đằng, Dương giác, trường xuân hoa

Tên khoa học: Catharanthus roseus (L.) G. Don

Họ: Trúc đào (Apocynaceae).

Bộ phận dùng: Thân, lá, rễ

Công năng, công ty trị: Hoạt huyết, bình can, tiêu thũng, giải độc, an thần. Chữa trị tăng máu áp, tởm nguyệt không đều, lỵ, túng tiểu.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày dùng 8 - 12g, sắc uống.

Kiêng kỵ: Phụ chị em có thai ko được dùng.

*

 

27. GAI

Tên khác: Gai có tác dụng bánh, tua tuyết, trư ma.

Tên khoa học: Boehmeria nivea (L.) Gaudich.

Họ: Gai (Urticaceae)

Bộ phận dùng: Rễ, lá

Công năng, chủ trị: Rễ có công dụng chỉ huyết, an thai, thanh nhiệt, giải độc. Trị động thai, bị ra máu dọa sẩy, tè đục, tè ra máu. Lá có tính năng lương huyết, chỉ huyết, sử dụng trị rã máu, làm lành dấu thương.

Liều lượng, cách dùng: Rễ: Ngày sử dụng 6 - 20g (tươi) giỏi 8 - 12g (khô), hâm nóng với 400ml nước đến lúc còn lại 100 ml, uống 1 lần trong ngày. Lá: dùng kế bên lượng vừa đủ, giã đắp vào dấu thương.

*

 

28. GỪNG

Tên khác: Khương

Tên khoa học: Zingiber officinale Rosc.

Họ: Gừng (Zingiberaceae)

Bộ phận dùng: Thân rễ (củ)

Công năng, nhà trị: Gừng khô (Can khương) Ôn trung, trục hàn, hồi dương, thông mạch. Gừng tươi chữa cảm mạo phong hàn, nhức đầu, ngạt mũi, ho tất cả đờm, mửa mửa, bụng đầy trướng, kích thích hợp tiêu hóa, gần cạnh trùng, hành thủy, giải độc ngứa ngáy khó chịu do buôn bán hạ, cua, cá. Bào khương trị đau bụng, lạnh bụng, đi ngoài. Gừng khô cùng tiêu khương (gừng nướng) chữa trị đau bụng vày lạnh, bụng đầy trướng ko tiêu, thổ tả, tay chân giá lạnh, mạch nhỏ, đàm ẩm, ho suyễn cùng thấp khớp. Thán khương hay sử dụng chỉ huyết.

Liều lượng, phương pháp dùng: Gừng tươi, Bào khương: Ngày sử dụng 4 - 8g, nhan sắc uống; Gừng khô với Tiêu khương: Ngày dùng 4 - 20g, cần sử dụng dạng thuốc nhan sắc hoặc trả tán; Thán khương: Ngày cần sử dụng 4 - 8g, nhan sắc uống.

 

*

29. HẠ KHÔ THẢO

Tên khoa học: Prunella vulgaris L.

Họ: Bạc hà (Lamiaceae).

Bộ phận dùng: Cụm quả đang phơi giỏi sấy khô.

Công năng, nhà trị: Thanh nhiệt giáng hỏa, minh mục, tán kết, tiêu sưng. Chữa trị lao hạch, bướu cổ, áp xe vú, đau mắt, viêm tử cung, viêm gan, cao huyết áp, ngứa, hắc lào, vẩy nến.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày 9 - 15 g, dạng thuốc sắc.

*

 

30. HOẮC HƯƠNG

Tên khác: Thổ Hoắc hương, Quảng Hoắc hương

Tên khoa học: Pogostemon cablin (Blanco) Benth.

Họ: Bạc hà (Lamiaceae).

Bộ phận dùng: Lá phơi giỏi sấy khô

Công năng, nhà trị: Giải thử, hóa thấp, chỉ nôn. Chữa cảm mạo, nhức đầu, đau mình mẩy, sổ mũi, đau bụng tiêu chảy, ẩm thực ăn uống không tiêu vào mùa hè.

*

 

31. HÚNG CHANH

Tên khác: Dương tử tô, rau xanh thơm lông.

Tên khoa học: Plectranthus amboinicus (Lour.) Spreng.

Họ: Bạc hà (Lamiaceae).

Bộ phận dùng: Lá tươi hoặc dùng phần cùng bề mặt đất chứa lấy tinh dầu.

Công năng, chủ trị: Ổn phế, trừ đàm, tân ôn giải biểu, giải độc. Chữa trị cảm cúm, sốt nóng về chiều, chữa trị ho, viêm họng, khan tiếng, chữa trị thổ huyết, chảy máu cam, táo khuyết bón. Dùng bên cạnh giã đắp lên hầu như vết vì chưng rết cùng bọ cạp cắn.

*

 

32. HƯƠNG NHU TÍA

Tên khác: É tía

Tên khoa học: Ocimum tenuiflorum L.

Họ: Bạc hà (Lamiaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận xung quanh đất

Công năng, nhà trị: Phát hãn, thanh thử, tán thấp, hành thủy, giảm đau. Trị sốt cao, say nắng, nhức đầu, đau bụng, đi ngoài, ói mửa, phù thũng.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày dùng: 6 - 12g, sắc hoặc hãm uống. Rất có thể dùng hương thơm nhu white để vắt thế.

*

 

33. HUYẾT DỤ

Tên khoa học: Cordyline fruticosa (L.) Goepp.

Họ: họ tiết giác (Dracaenaceae)

Bộ phận dùng: Lá tươi hoặc khô.

Công năng, chủ trị: Thanh nhiệt, núm máu, rã huyết, bớt đau. Trị rong huyết, băng huyết, đái ra máu, nóng xuất huyết. Lá chữa vết thương.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày dùng: 8 - 16g, sắc uống.

*

 

34. HY THIÊM

Tên khác: Cỏ đĩ, Cây cứt lợn, Hy tiên.

Tên khoa học: Siegesbeckia orientalis L.

Họ: Cúc (Asteraceae).

Bộ phận dùng: Phần xung quanh đất

Công năng, chủ trị: Trừ phong thấp, thanh nhiệt, giải độc. Chữa đau lưng, mỏi gối, đau xương khớp, bộ hạ tê buốt, nhọt nhọt.

Xem thêm: Hình Ảnh Siêu Âm Bé Trai 17 Tuần : Tại Sao Lại Quan Trọng? Sự Phát Triển Của Thai Nhi 17 Tuần Tuổi

Liều lượng, cách dùng: Ngày dùng: 9 - 12g, sắc uống.

*

 

35. ÍCH MẪU

Tên khác: Cây chói đèn, sung uý

Tên khoa học: Leonurus japonicus Houtt

Họ: Bạc hà (Lamiaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận trên mặt đất

Công năng, nhà trị: Hoạt huyết, điều kinh, khứ ứ, tiêu thũng. Chữa náo loạn kinh nguyệt, khiếp bế, sôi bụng kinh, khí hỏng bạch đới, rong kinh, rong huyết, phụ nữ sau đẻ máu hôi ko ra hết.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày dùng: thân lá 6 - 12g, hạt: 4 - 9g, sắc uống.

*

 

36. KÉ ĐẦU NGỰA

Tên khác: Thương nhĩ

Tên khoa học: Xanthium strumarium L.

Họ: Cúc (Asteraceae)

Bộ phận dùng: Quả già

Công năng, nhà trị: Tiêu độc, liền kề trùng, tán phong thông khiếu, trừ thấp. Chữa phong hàn, nhức đầu, thủ công co rút, nhức khớp, mũi chảy nước hôi, ngươi đay, lở ngứa, tràng nhạc, nhọt nhọt, mẩn ngứa.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày dùng 6 - 12g, sắc đẹp uống.

*

 

37. KHỔ SÂM mang lại LÁ

Tên khác: Khổ sâm Bắc bộ, tảo đèn, co chạy đón (Thái)

Tên khoa học: Croton tonkinensis Gagnep.

Họ: Thầu dầu (Euphorbiaceae).

Bộ phận dùng: Lá với cành thu hái khi cây đang sẵn có hoa, phơi khô.

Công năng, nhà trị: Thanh nhiệt, giải độc, liền kề trùng. Trị viêm loét dạ dày, hấp thụ kém, mụn nhọt, lở loét không tính da, viêm mũi.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày cần sử dụng 15 - 20g, sắc đẹp uống. Dùng bên cạnh lấy nước sắc nhằm rửa, trị mụn nhọt, lở ngứa.

*

 

38. KIM NGÂN

Tên khác: Dây nhẫn đông, chừa giang khằn (Thái), boóc kim ngằn (Tày)

Tên khoa học: Lonicera japonica Thunb.

Họ: Kim ngân (Caprifoliaceae)

Bộ phận dùng: Thân, lá, hoa

Công năng, nhà trị: Thanh sức nóng giải độc, tán phong nhiệt. Chữa mụn nhọt, mề đay, lở ngứa, nhiệt độc ban sởi, dị ứng, lỵ, cảm mạo phong nhiệt, ho vì chưng phế nhiệt, viêm mũi dị ứng.

Liều lượng, bí quyết dùng: Kim ngân được sử dụng riêng xuất xắc phối phù hợp với nhiều vị thuốc khác. Ngày sử dụng 4 - 6g (hoa) xuất xắc 15 - 30g (cành, lá), sử dụng dưới dạng thuốc sắc đẹp uống, thuốc hãm hoặc hoàn tán.

*

 

39. KIM TIỀN THẢO

Tên khác: Đồng chi phí lông, đôi mắt trâu, vảy rồng

Tên khoa học: Desmodium styracifolium (Osbeck) Merr.

Họ: Đậu (Fabaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận trên mặt đất

Công năng, chủ trị: Thanh nhiệt, trừ thấp, lợi tiểu, thông lâm. Trị sỏi đường tiết niệu, đái buốt, viêm gan vàng da, phù thũng.

Liều lượng, cách dùng: Ngày dùng 15 - 30g, sắc đẹp uống.

*

 

40. Gớm GIỚI

Tên khác: Khương giới, trả tô, nhả nát hom (Thái)

Tên khoa học: Elsholtzia ciliata (Thunb.) Hyland.

Họ: Bạc hà (Lamiaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận xung quanh đất (ngọn mang hoa)

Công năng, chủ trị: Giải biểu, quần thể phong, chỉ ngứa. Trị cảm mạo, sốt, nhức đầu, hoa mắt, viêm họng, ngứa, phong trúng gớm lạc.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày sử dụng 6 - 12g (dạng khô), nhan sắc hoặc hãm uống. Khi sao đen được dùng chữa băng huyết, rong kinh, thổ huyết, chảy máu cam, đi ỉa ra máu, ngày dùng: 6 - 12g, sắc hoặc hãm uống.

*

 

41. LÁ LỐT

Tên khác: Tất bát

Tên khoa học: Piper lolot C. DC.

Họ: Hồ tiêu (Piperaceae)

Bộ phận dùng: Dùng toàn cây

Công năng, chủ trị: Ôn trung, tán hàn, hạ khí, chỉ thống, trừ phong thấp, kiện vị, tiêu thực, chỉ ẩu. Chữa bệnh phong thấp, thấp khớp mạn, nhức lưng, nhức khớp, đau nhức xương, tay chân tê bại, náo loạn tiêu hóa, nôn ói đầy hơi, trướng bụng, tiêu chảy, đau đầu, đau cùng răng, rã nước mũi hôi, ra những giọt mồ hôi chân tay.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày cần sử dụng 8 - 12g (khô) tốt 15 - 30g (tươi), dung nhan uống, chia 2 -3 lần.

*

 

42. MÃ ĐỀ

Tên khác: Xa tiền, bông mã đề

Tên khoa học: Plantago major L.

Họ: Mã đề (Plantaginaceae)

Bộ phận dùng: lá, hạt

Công năng, nhà trị: Thanh thấp nhiệt, lợi tiểu, thông lâm, chỉ huyết. Chữa trị ho lâu ngày, viêm khí quản, viêm thận và bàng quang, nhức dạ dầy, túng bấn tiểu tiện, tiểu tiện ra máu hoặc ra sỏi tiết niệu, phù thũng, bị ra máu cam. Dùng ko kể lá mã đề có tác dụng làm mụn nhọt chóng vỡ, mau lành.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày dùng 10 - 20g (toàn cây) xuất xắc 6 - 12g (hạt), nhan sắc uống. Dùng ko kể lấy lá mã đề lượng vừa đủ, xay nhuyễn đắp vào nơi gồm mụn.

*

 

43. MẠCH MÔN

Tên khác: Mạch môn đông, mạch đông, tóc tiên, cỏ lan

Tên khoa học: Ophiopogon japonicus (L.f) Ker-Gawl.

Họ: Mạch môn (Haemodoraceae)

Bộ phận dùng: Rễ củ phơi hay sấy khô.

Công năng, công ty trị: Dưỡng vị, sinh tân, nhuận phế thanh tâm. Chữa trị phế nhiệt bởi vì âm hư, kho khan, ho lao, tân dịch hư tổn, chổ chính giữa phiền mất ngủ, tiêu khát, táo apple bón.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày sử dụng 6 - 12g, dung nhan uống.

*

 

44. MẦN TƯỚI

Tên khác: Lan thảo, hương thảo.

Tên khoa học: Eupatorium fortunei Turcz.

Họ: Cúc (Asteraceae)

Bộ phận dùng: Phần cùng bề mặt đất phơi hay sấy khô.

Công năng, chủ trị: Hoạt huyết, tán ứ, lợi thủy, tiêu thũng, cạnh bên trùng. Chữa trị kinh nguyệt ko đều, phụ nữ sau sinh huyết ứ, phù thũng, mụn nhọt, lở ngứa kế bên da.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày cần sử dụng 6 - 12g, sắc đẹp uống. Dùng ko kể cả cây, băm nhuyễn đắp vào nhọt nhọt, lở ngứa.

*

 

45. MỎ QUẠ

Tên khác: Hoàng lồ, rubi lồ, Xuyên phá thạch.

Tên khoa học: Maclura cochinchinensis (Lour.) Corn.

Họ: Dâu tằm (Moraceae).

Bộ phận dùng: Lá, rễ

Công năng, chủ trị: Sát trùng, chỉ thống, chỉ ho. Trị vết mến phần mềm, ho ra máu.

Liều lượng, cách dùng: Lá tươi 100 - 200g, phụ thuộc vào vết thương, vứt gân lá, giã bé dại đắp dấu thương.

*

 

46. MƠ TAM THỂ

Tên khác: Mơ lông

Tên khoa học: Paederia lanuginosa Wall.

Họ: Cà phê (Rubiaceae).

Bộ phận dùng: 

Công năng, công ty trị: Thanh nhiệt, giải độc. Chữa lỵ trực khuẩn.

Liều lượng, phương pháp dùng: Lá tươi 30 - 50g, lau sạch, thái nhỏ trộn với trứng gà, bọc vào lá chuối mang nướng hoặc áp chảo cho chín. Ngày ăn uống 2 - 3 lần, trong 5 - 8 ngày.

*

 

47. NÁNG

Tên khác: Lá náng, Náng hoa trắng

Tên khoa học: Crinum asiaticum L.

Họ: Thuỷ tiên (Amaryllidaceae).

Bộ phận dùng: Lá, thân hành.

Công năng, công ty trị: Hoạt huyết, bớt đau. Chữa trị sưng, tụ máu, bong gân, không nên khớp do ngã, chữa trị thấp khớp, nhức mỏi.

Liều lượng, bí quyết dùng: Lá náng hơ rét đắp vào khu vực tụ máu, bong gân, sưng tấy.

*

 

48. NGẢI CỨU

Tên khác: Thuốc cứu, ngải diệp, nhả ngải (Tày), thừa sú (H’mông), co linh li (Thái)

Tên khoa học: Artemisia vulgaris L.

Họ: Cúc (Asteraceae).

Bộ phận dùng: Bộ phận xung quanh đất

Công năng, nhà trị: Chỉ huyết, trừ hàn thấp, điều kinh, an thai. Chữa trị phong thấp, gớm nguyệt không đều, băng kinh, rong huyết, khí hư, bạch đới.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày dùng: 6 - 12g, nhan sắc hoặc hãm uống. Xung quanh ra, còn sử dụng làm ngải nhung để gia công thuốc cứu.

 

*

 

49. NGHỆ

Tên khác: Nghệ vàng, Khương hoàng, co hem, teo khản mỉn (Thái)

Tên khoa học: Curcuma longa L.

Họ: Gừng (Zingiberaceae)

Bộ phận dùng: Thân rễ (củ)

Công năng, nhà trị: Khương hoàng (củ cái) có tính năng hành khí, phá huyết, thông kinh, chỉ thống, sinh cơ. Chữa kinh nguyệt ko đều, bế kinh, ứ máu, vùng ngực đầy bụng đau tức, nhức mạng sườn, sau khoản thời gian đẻ tiết xấu không ra, kết hòn nhức bụng, viêm loét dạ dày, lốt thương lâu tức khắc miệng; Uất kim (củ nhánh) có chức năng hành khí giải uất, hành huyết phá ứ, chỉ huyết, lợi mật. Chữa trị thổ huyết, ra máu cam, tiểu ra máu, tiết ứ, phí a bên sườn đau, viêm gan, hoàng đảm, xơ gan.

Liều lượng, giải pháp dùng: Khương hoàng ngày cần sử dụng 6 - 12g (dạng thuốc nhan sắc hoặc bột), phân chia 2 - 3 lần; Uất kim ngày sử dụng 2 - 10g (dạng dung dịch bột), phân chia 2 - 3 lần. Nghệ tươi giã nhỏ tuổi vắt mang nước trét vào mụn nhọt, viêm tấy lở loét kế bên da, quẹt lên những mụn mới khỏi giúp nệm lên da non có tác dụng mờ sẹo.

*

 

50. NGŨ GIA BÌ CHÂN CHIM

Tên khác: Cây chân chim, Cây đáng, Cây lằng, Sâm non

Tên khoa học: Schefflera heptaphylla (L.) Frodin

Họ: Ngũ gia (Araliaceae).

Bộ phận dùng: Vỏ thân

Công năng, công ty trị: Khu phong, trừ thấp, mạnh khỏe gân cốt. Chữa trị đau lưng, đau xương bởi hàn thấp.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày dùng 10 - 20g, sắc đẹp uống.

*

 

51. NHÂN TRẦN

Tên khác: Chè cát, chè nội, tuyến hương

Tên khoa học: Adenosma caeruleum R. Br.

Họ: Hoa mõm chó (Scrophulariaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận xung quanh đất

Công năng, công ty trị: Thanh nhiệt, lợi thấp, thoái hoàng. Chữa viêm gan, viêm gan virus, viêm túi mật, kim cương da, nóng nóng, tiểu tiện không thông, thanh nữ sau đẻ kém ăn.

Liều lượng, cách dùng: Ngày sử dụng 10 - 15g, nhan sắc uống.

*

 

52. NHÓT

Tên khác: Cây lót, hồi đồi tử

Tên khoa học: Elaeagnus latifolia L.

Họ: Nhót Eleaegnceae.

Bộ phận dùng: Lá, quả, rễ

Công năng, chủ trị: Chỉ khát, bình suyễn, chỉ tả. Chữa hen suyễn, lỵ trực khuẩn cùng tiêu chảy.

Liều lượng, bí quyết dùng: Lá tươi đôi mươi - 30g hoặc lá thô 6 - 12g, thái nhỏ dại sao vàng, sắc đẹp với 400ml nước còn 100ml chia gấp đôi uống vào ngày. Rễ đun nấu nước tắm mụn nhọt.

*

 

53. CÂY ỔI

Tên khác: Ủi, phan thạch lựu.

Tên khoa học: Psidium guajava L.

Họ: Sim Myrtaceae.

Bộ phận dùng: Lá, quả

Công năng, chủ trị: Sáp trường, chỉ tả. Chữa trị tiêu chảy.

Liều lượng, cách dùng: Dùng quả xanh nhai, nuốt nước nhả bã, ngày dùng 15 - 20g búp non giỏi lá non, nhan sắc uống.

*

 

54. PHÈN ĐEN

Tên khác: Nỗ, tạo phan diệp.

Tên khoa học: Phyllanthus reticulatus Poir.

Họ: Thầu dầu - Euphorbiaceae

Bộ phận dùng: Lá, vỏ thân cây

Công năng, chủ trị: Sáp trường, chỉ tả. Trị tiêu chảy.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày sử dụng 15 - 20g búp non tuyệt lá non, nhan sắc uống.

*

 

55. QUÝT

Tên khác: Quýt xiêm, quất thực

Tên khoa học: Citrus reticulata Blanco

Họ: Cam (Rutaceae)

Bộ phận dùng: Lá, vỏ, quả, hạt

Công năng, chủ trị: Trần phân bì có chức năng hành khí, táo bị cắn thấp, hóa đờm. Chữa nạp năng lượng không tiêu, đau bụng, nôn mửa, ho tức ngực, nhiều đờm. Thanh so bì (vỏ trái còn xanh) có công dụng sơ can, phá khí, tán kết, tiêu đờm. Chữa ngực sườn đau tức. Hạt quýt (quất hạch) có tác dụng hành khí, tán kết, chỉ thống. Trị sa ruột, bìu sưng đau, nhức lưng, viêm tuyến vú. Lá quýt (quất diệp) có công dụng sơ can, hành khí, hóa đờm. Chữa trị ngực nhức tức, ho, sưng vú.

Liều lượng, bí quyết dùng: Trần suy bì ngày cần sử dụng 4 - 12g, dạng sắc hoặc tán; Thanh bì ngày sử dụng 3 - 9g. Hạt quýt ngày dùng: 3 - 9g; lá quýt ngày cần sử dụng 10 - 20 lá, sắc đẹp uống.

*

 

56. Rau MÁ

Tên khác: Liên tiền thảo

Tên khoa học: Centella asiatica (L.) Urban

Họ: Hoa tán (Apiaceae)

Bộ phận dùng: Cả cây

Công năng, chủ trị: Thanh nhiệt trừ thấp, giải độc, tiêu viêm. Chữa sốt, mụn nhọt, quà da, thổ huyết, chảy máu cam, apple bón, ho, đi tiểu rắt buốt.

Liều lượng, cách dùng: Ngày dùng: 30 - 40g (tươi), vò nát, gắng lấy nước hoặc dạng khô nhan sắc uống. Rất có thể dùng phối phù hợp với cỏ lọ nồi có chức năng cầm máu.

*

 

57. RÂU MÈO

Tên khác: Cây Bông bạc

Tên khoa học: Orthosiphon spiralis (Lour.) Merr.

Họ: Hoa môi - Lamiaceae.

Bộ phận dùng: Phần xung quanh đất.

Công năng, nhà trị: Thanh lợi rẻ nhiệt, lợi tiểu. Trị viêm thận, viêm bàng quang, sỏi thận, viêm gan.

Liều lượng, cách dùng: Ngày cần sử dụng 5 - 6g, dạng thuốc sắc.

*

 

58. Rau củ SAM

Tên khác: Mã xỉ hiện.

Tên khoa học: Portulaca oleracea L.

Họ: Rau sam (Portulacaceae).

Bộ phận dùng: Phần cùng bề mặt đất

Công năng, nhà trị: Thanh sức nóng giải độc, chỉ lỵ. Chữa mụn nhọt, nước ăn chân, kiết lỵ, đái buốt, đái ra máu.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày dùng: 9 - 12g, dạng sắc. Dùng ngoài 30 - 60g tươi, giã đắp vào nơi bị bệnh.

*

 

59. SẢ

Tên khoa học: Cymbopogon spp.

Họ: Lúa (Poaceae).

Bộ phận dùng: Thân rễ cùng lá

Công năng, nhà trị: Phát hãn, lợi tiểu, hạ khí, tiêu đờm. Chữa cảm sốt, đau bụng, đầy hơi, trướng bụng, mửa mửa, ho những đờm.

Liều lượng, cách dùng: Ngày dùng: 6 - 9g (rễ), dạng hãm, sắc.

*

 

60. SÀI ĐẤT

Tên khác: Cúc nháp, ngổ núi, tân sa

Tên khoa học: Wedelia chinensis (Osbeck) Merr.

Họ: Cúc (Asteraceae).

Bộ phận dùng: Bộ phận xung quanh đất

Công năng, chủ trị: Thanh nhiệt giải độc, tiêu viêm. Trị viêm tấy, mụn nhọt, nhiễm trùng, chốc đầu, lở ngứa, dị ứng.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày dùng 50 -100g (tươi), giã nát, hòa thêm nước gạn uống, buồn bực đắp vào khu vực sưng tấy. Sử dụng dạng khô: trăng tròn - 40g, sắc đẹp với 400ml nước đun sôi còn 100ml, uống làm cho 2-3 lần vào ngày. Trẻ em tùy tuổi, uống 1/3 - 50% liều người lớn.

*

 

61. SẮN DÂY

Tên khác: Cát căn

Tên khoa học: Pueraria montana (Lour.) Merr. Var. chinensis (Ohwi) Maesen

Họ: Đậu (Fabaceae)

Bộ phận dùng: Rễ củ. Cạo vỏ phơi khô hoặc sấy khô.

Công năng, công ty trị: Giải cơ, thoái nhiệt, sinh tân, chỉ khát, thấu chẩn, chỉ tả. Chữa cảm nóng phong nhiệt, cổ gáy cứng đau, sởi, thủy đậu, ban chẩn mọc không đều, kiết lỵ cố nhiên sốt, khát nước.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày 9 - 15g, dạng sắc.

*

 

62. SIM

Tên khác: Hồng sim, Đào kim nương.

Tên khoa học: Rhodomyrtus tomentosa (Ait.) Hassk.

Họ: Sim (Myrtaceae)

Bộ phận dùng: Búp non, lá, nụ hoa, quả chín.

Công năng, công ty trị: Chỉ huyết, lợi thấp, chỉ tả, giải độc. Chữa đau bụng, tiêu chảy, lỵ trực khuẩn.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày dùng 8 - 16g, thái nhỏ, nhan sắc với 200ml nước còn 50ml, chia gấp đôi uống vào ngày. Dùng quanh đó sắc lá, rửa dấu thương.

 

*

63. THIÊN MÔN ĐÔNG

Tên khác: Thiên môn, Thiên đông, Tóc tiên leo.

Tên khoa học: Asparagus cochinchinensis (Lour.) Merr.

Họ: Thiên môn đông (Asparagaceae).

Bộ phận dùng: Rễ củ. Đồ chín, vứt vỏ, rút lõi, phơi thô hoặc sấy khô.

Công năng, công ty trị: Tư âm, sinh tân, nhuận táo, thanh phế, hóa đàm. Trị ho, sốt vì chưng phế nhiệt, tân dịch hao tổn, táo bị cắn dở bón.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày sử dụng 6 - 12g, dung nhan uống.

*

 

64. TÍA TÔ

Tên khoa học: Perilla frutescens (L.) Britt.

Họ: Bạc hà (Lamiaceae).

Bộ phận dùng: Lá, phân tử chín, cành phơi khô, hoặc sấy khô.

Công năng, chủ trị: Hành khí, khoan trung, chỉ thống, an thai. Trị khí uất vùng ngực, ngực sườn đày tức, thượng vị đau, ợ hơi, nôn mửa. Lá và cành tía tô trị động thai. Phân tử tía đánh (tô tử) giảm ho trừ đàm.

Liều lượng, biện pháp dùng: Ngày sử dụng 5 - 9g, nhan sắc uống.

*

 

65. TRẮC BÁCH DIỆP

Tên khác: Trắc bá, bá tử, co tổng péc (Thái)

Tên khoa học: Platycladus oreintalis (L.) Franco

Họ: Hoàng đàn (Cupressaceae)

Bộ phận dùng: Lá, nhân phân tử (bá tử nhân)

Công năng, nhà trị: Lá sao cháy có chức năng lương huyết, ráng máu, trừ rẻ nhiệt. Chữa ho ra máu, đại vệ sinh ra máu, bị ra máu cam, rong kinh, rong huyết. Hạt trắc bách diệp (Bá tử nhân) có chức năng bổ tâm, định thần, chỉ hãn, nhuận táo, thông tiện. Trị hồi hộp, mất ngủ, tốt quên, tín đồ yếu âm hư.

Liều lượng, cách dùng: Ngày dùng 6 - 12g (lá), Bá tử nhân dịp dùng 4 - 12g. Trắc bách diệp sao cháy ngày sử dụng 10 - 20g, nhan sắc uống.

*

 

66. TRINH NỮ HOÀNG CUNG

Tên khác: Tỏi lơi lá rộng.

Tên khoa học: Crinum latifolium L.

Họ: Thuỷ tiên (Amaryllidaceae).

Bộ phận dùng: 

Công năng, công ty trị: Tiêu ung, bài xích nùng. Hỗ trợ chữa ung thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư đường tiền liệt.

Liều lượng, bí quyết dùng: Ngày dùng 3 - 5g, sao vàng, sắc uống.

*

 

67. XẠ CAN

Tên khác: Rẻ quạt, lưỡi đòng

Tên khoa học: Belamcanda chinensis (L.) DC.

Họ: La dơn (Iridaceae)

Bộ phận dùng: Thân rễ, lá

Công năng, nhà trị: Thanh sức nóng giải độc, hóa đàm bình suyễn. Chữa viêm họng, viêm amydal tất cả mủ, ho nhiều đờm, khan tiếng, viêm tắc tuyến đường vú, tắc tia sữa.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày cần sử dụng 3 - 6g (dạng khô), sắc uống; 10 - 20g (thân rễ tươi) tươi cọ sạch, nhúng qua nước sôi, băm nát cho vài phân tử muối, chũm lấy nước ngậm với nuốt dần, buồn phiền hơ lạnh đắp vào cổ.

*

 

68. XÍCH ĐỒNG NAM

Tên khác: Mò hoa đỏ, lẹo cái

Tên khoa học: Clerodendrum japonicum (Thunb.) Sweet

Họ: Cỏ roi ngựa chiến - Verbenaceae.

Bộ phận dùng: Toàn thân phơi hoặc sấy khô, có thể dùng tươi.

Công năng, công ty trị: Hành khí, hoạt huyết, tiêu viêm, chỉ thống. Trị khí hư, viêm cổ tử cung, gớm nguyệt không đều, xoàn da, nhọt lở, khớp xương đau nhức, đau lưng.

Liều lượng, giải pháp dùng: Ngày dùng 15 - 20g, sắc đẹp hoặc nấu cao uống. Lá tươi giã đắp hoặc ép rước nước rửa vết thương, bỏng, nhọt lở.

*

 

69. XUYÊN TÂM LIÊN

Tên khác: Công cộng, lãm hạch liên, khổ đảm thảo

Tên khoa học: Andrographis paniculata (Burm.f.) Nees

Họ: Ô rô (Acanthaceae)

Bộ phận dùng: Bộ phận cùng bề mặt đất

Công năng, công ty trị: Thanh nhiệt độ giải độc, tiêu viêm, chỉ thống. Chữa lỵ cung cấp tính, viêm dạ dày, cảm mạo, phát sốt, viêm họng, viêm Amydal, viêm gan virus, nhọt nhọt.

Liều lượng, phương pháp dùng: Ngày cần sử dụng 4 - 16g, dạng sắc, tán.

*

 

70. Ý DĨ

Tên khác: Bo bo, phân tử cườm, cườm gạo

Tên khoa học: Coix lacryma-jobi L.

Họ: Lúa (Poaceae)

Bộ phận dùng: Hạt

Công năng, nhà trị: Kiện tỳ, bửa phế, thanh nhiệt, thẩm thấp. Chữa phù thũng, cước khí, ỉa chảy bởi vì tỳ hư, phong thấp thọ ngày ko khỏi, gân cơ co quắp khó khăn vận động.

Liều lượng, cách dùng: Ngày dùng 8 - 30g, nhan sắc uống, thường xuyên phối phù hợp với các vị dung dịch khác.

thuốc lenvima 4mg